Teheccüd Nedir? Nasıl Kılınır? Fazileti Nedir?

Teheccüd namazı Efendimiz’in (s.a.v) çokça yapmamızı tavsiye ettiği, Allah katında yükselmemize vesile olan, gün içinde yaşayacağımız imtihanlara daha dayanıklı hale gelmemizi sağlayan ve müminlerin gece neşesi olarak tarif edilen ve birçok faziletinin de bulunduğu nafile ibadetlerdendir.

Teheccüd Namazı Nedir?

Karşıt anlamlı bir kelime olan teheccüd, sözlükte “uyumak ve uyanmak’’ manalarına gelmektedir. Dini bir terim olarak ise nafile namazların en faziletli olanlarından biri olarak kabul edilen, yatsı namazından sonra gecenin bir kısmında bir müddet uyuyup uyandıktan sonra kılınan nafile bir namazdır.

Teheccüd namazı, ismini İsra suresinin 79. Ayetinde geçen ‘’ فَـتَهَجَّدْ  ‘’ teheccüd kelimesinden almaktadır.

“Gecenin bir kısmında uyanıp sana mahsus bir ibâdet olmak üzere teheccüd namazı kıl. Böyle yaptığın takdirde umulur ki Rabbin seni Makâm-ı Mahmûd’a eriştirir.’’ buyrulmuştur.

Hira dağında ilk vahiy geldiğinde Peygamberimiz (sav) tedirgin olmuş, gördüğünün cin mi melek mi olduğunu bilmediği için heyecanlı bir vaziyette evine gidip, Hatice validemize; “Üstümü örtün” demişti.

Allah Azze ve Celle ise Müddesir suresinde Peygamberimiz’e hitaben; “Ey örtüsüne bürünen!” diyerek seslendi. Allah bu hitabıyla Peygamberimiz (sav)’e, “Ey üzüntü halinde yatan Habibim! Bu davayı insanlara nasıl anlatacağım, davamı anlattığım zaman ne gibi zorluklarla karşılaşacağım deyip birtakım tereddütler içerisinde kalma!”

Müzzemmil suresinde ise Gecenin az bir kısmı müstesna olmak üzere kalk. Ve Kur’an oku (namaz kıl)” “Biz sana ağır bir söz vahyedeceğiz” buyurdu. Rabbimiz “Geceleyin kalk” emriyle; ‘Ey Habibim, ağır sözü taşıyabilmen için geceni değerlendirmen lazım’ demektedir.

Efendimiz (sav) peygamberlik hayatı boyunca çok az uyumuş, geceleyin namaz kılıp gündüz de cihat etmiştir. “Az bir kısmı hariç olmak üzere, geceleyin kalk ayeti indiğinde on iki ay boyunca Efendimiz ve ashabı sabaha kadar namaz kıldılar. Hatta namaz kılmaktan ayaklar şişmeye başlamıştı. İnsanların ağır bir davaya hazırlanmaları için böyle bir manevi eğitimden geçmeleri gerekiyordu. Bu şekilde Allah Azze ve Celle davayı omuzlayacak olan öncü kadroların manevi bir terbiyeden geçmeleri gerektiğini ümmete öğretmiş oldu.

Teheccüd Namazı Nasıl Kılınır?

Teheccüd namazı, yatsı namazını kılıp bir miktar uyuyup uyandıktan sonra kılınan nafile bir namazdır. En alt sınırı konusunda âlimlerimiz iki rekât üzerinde ittifak etmişlerdir. En üst sınır olarak da dört, sekiz ve on iki rekât kılınabileceği hususunda farklı görüşler vardır.

Teheccüd namazına “niyet ettim Allah rızası için teheccüd namazı kılmaya” diye niyet edilir. Sabah namazının ilk iki sünneti gibi kılınır.

Gecenin sükûnetinde kişi bol bol Kur’an okuyarak, Allah’ı zikrederek ve ona istekleri için dua ederek geçirir. Diğer namazlara nazaran da çoğunluğun uykuda olduğu bir vakitte kimse farkında olmadığından dolayı da daha ihlaslı olmaktadır.

İmam Şafii rahimehullah ise teheccüd için ‘’teheccüd vaktinde yapılan dua, hedefi şaşmayan ok gibidir.’’ buyurmuştur.

Teheccüd Namazının Fazileti

Teheccüd namazı Efendimiz’in çokça yapmamızı tavsiye ettiği nafile namazlardandır. Birçok ayet ve hadiste faziletleri üzerinde durulmaktadır.

Efendimiz (sav) önemine binaen şöyle buyurmuştur;

“Gecede bir saat vardır ki, bir Müslüman o saate rastlar da Allah’tan dünya ve ahiret işi için bir hayır isterse, Allah o kimsenin dileğini muhakkak verir. Bu her gece böyledir.

Müslim, Müsafirin, 166-167

Başka bir hadis-i şerifteki fazileti hakkında ise şöyle buyrulmuştur;

“Gece namazına devam ediniz. Zira bu sizden önceki Salihlerin ibadetidir. Çünkü gece ibadeti, Allah’a yakınlık sağlayıp, günahlara kefaret olup, insanı bedeni hastalıklardan korur ve günahlardan uzaklaştırır.’’

Tirmizi, Deavat, 101

Efendimiz bir hadiste buyurdu ki;

“Ne mutlu o kişiye ki güzel bir yatağı ve yanında yatan güzel bir karısı olduğu halde geceleyin nefsini, yatağını, karısını terk eder ve kalkar iki rekât namaz kılar. Allah Azze ve Celle onu meleklerine gösterir, ‘İşte bu kuluma bakınız, şehvetini terk edip beni tercih etti’ ve bir başkası kalkıp geceleyin namaz kılar. Allah meleklerine karşı onunla övünür: ‘İşte bu kulum kendisini bana feda etti.’

Bir başkası arkadaşları ile birlikte sefere çıkar, seferde düşmanla karşılaşıp hezimete uğrarlar fakat o, tek başına savaşmaya devam eder ve Allah meleklerine karşı onunla övünür: ‘İşte bakınız bu kulum kendi nefsini bana ikram etti.’ Yine bir başka kul arkadaşlarıyla beraber geceleyin yolculuğa çıkar, uzun bir seyahatten sonra yorgun argın bir vaziyetteyken arkadaşları yatar fakat o yatmaz ve kalkar ta ki fecir doğuncaya kadar namaz kılmaya devam eder. Allah meleklerine karşı o kuluyla övünür.” (Ebu Davud, Salâtü’t-Tatavvu’, 18)

Allah, böyle kullarını sever ve onlara güler. Bir hadiste: “Allah kime gülerse ona hesap yoktur” buyruluyor. Allah, kimin yaptığı amelden dolayı hoşlanır, gülerse artık ona kıyamet gününde de kabre girdiği zaman da hesap yoktur.

Rabbimiz gecelerin rahmetinden hakkıyla istifade eden kullarından olmayı hepimize nasip eylesin. Takva iyilik üzere kalın.